أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
354
قانون ( فارسى )
اكثرا در زنهاى خوشگذران و ثروتمند ديده مىشود . اگر سبب پرشدگى از خون است و طبيعت آن را بيرون داده است ، يا بسيارى خون فشار آورده و بيرون ريخته است ، علامتش : پرخونى بدن و مخصوصا پرخونى صورت و تراوش خون از رگها و غيره است كه نشانيهاى پرى از خون شناسائى شدهاند . شايد اين حالت از خونريزى درد همراه داشته باشد و شايد درد نباشد ، امّا تا بدن را ناتوان نكند بند نمىآيد . حتما چنين خونى - كه بىمحابا مىآيد - مادهء خلطى بدجنس همراه دارد . - چگونه بدانيم كه كدام ماده خون را تحريك كرده است ؟ - دستمالى سفيد را با خون بيالاى و بگذار تا خشك مىشود . آنگاه معاينهاش كن ! آيا به سپيدرنگى گرايش دارد يا به زردى يا به سيه فامى و يا تمايل به سرخى دارد ؟ آنگاه معلوم مىشود كه كدام خلط از خلطها همراه خونند . اگر سبب خونريزى زهدان ناتوانى زهدان و بازشدن دهانهء رگها است ، نشانى آن است كه خون ، صاف و خالص و بىآلايش است و دردى همراه ندارد . اگر سبب تندمزاجى خون است ، مىتوانى آن را از رنگ ، از سوزشى كه همراه دارد ، از سرعتى كه بيرون مىريزد و از اينكه بسيار دوام مىكند بشناسى . اگر سبب خونريزى زهدان از كممايگى خون باشد و با مادهء آبى و رطوبت زياد مخلوط باشد ، نشانيهايش از اين قرارند : 1 - خون آبكى است و تندى مزاج در آن مشاهده نمىشود . 2 - زن از خوراك و داروهاى قبوضيتآور زيان مىبيند . 3 - ممكن است حالتى بر بيمار آيد كه شبيه زنان باردار شود . 4 - ممكن است حالت اسهال مانندى بر زن رخ دهد اما آب بيرون دهد . 5 - ماهيچههاى شكم زن چندان شل و سست مىشوند كه تو گوئى شيرى است كه دارد پنير مىشود . 6 - ممكن است علاجهاى گدازندهء حرارت براى زن در اين حالت آسيبرسان باشد كه آبكى بودن خون را افزايش دهد . اگر سبب خونريزى ، قرحه در زهدان باشد ، خون با چرك و ريم همراه است و زن احساس درد مىكند . اگر سبب خونريزى ، خوره در زهدان باشد ، خون كمكم بيرون آيد و شبيه تهنشين شراب است ؛ و بويژه اگر از شريان نباشد و از وريد خوره زده چكيده باشد ، اين نشانيها آشكارترند . امّا اگر خوره در گردن زهدان باشد ، رنگ خون كمتر به سياهى مىزند . اگر در گردن زهدان خوره باشد امّا اين خوره در مدخل دهانهء زهدان باشد مىتوان آن را با دست لمس كرد . اگر سبب خونريزى زهدان از بواسير است ، نوبتهاى خونريزى با نوبتهاى خون حيض تفاوت مىكند و ممكن است نوبتى نباشد . مثل اين باشد كه خونريزى از اثر پرى زهدان از خون است و شايد با آن بيرون آيد .